Hạnh Phúc Trong Ngày Xuân

Tuệ Đạt

Trong gần một năm mọi người tất bật với bao công việc, bao lo toan, bao kế hoạch cho cuộc sống. Trong cái tất bật lo toan, mọi người vẫn trông chờ ngày Tết. Bởi lẽ ngày Tết là ngày mọi người được nghỉ ngơi sau những tháng ngày vất vả.

Người ta trông chờ Tết không chỉ vì được nghỉ ngơi vui chơi mà người ta còn trông chờ cái không khí đoàn tụ ấm áp của gia đình. Người đi làm xa nôn nao về quê ăn Tết, cha mẹ ngóng trông con, ông bà trông chờ cháu, không kể sao hết được niềm hạnh phúc trong đoàn tụ sum họp.

Ngày Tết lòng người rộn ràng hạnh phúc, cây cỏ mơn mỡn đón chào ngày xuân, trăm hoa đua nở khoe sắc thắm, chim hát ca, ong bướm bay lượn tạo nên một cảnh xuân tươi non, ấm áp, vui nhộn.

Nhưng các bạn ơi, cuộc đời đâu chỉ có ngày xuân mới hạnh phúc! Hạnh phúc của ngày xuân quá ngắn ngủi và chóng tàn phai. Dù ta có muốn níu kéo xuân ở mãi bên ta, nhưng xuân vẫn cứ lặng lẽ trôi đi. Hạnh phúc vững bền phải là hạnh phúc luôn hiện hữu trong tâm bạn, hạnh phúc phải có mặt nơi cách sống và cách cảm nhận hạnh phúc của bạn.

Hạnh phúc của ông bà là trong cái tuổi bóng xế chiều tà lại luôn đón nhận sự kính trọng và phụng dưỡng hiếu thảo của con cháu. Hạnh phúc của người làm cha mẹ là nhìn thấy con mình có chí hướng tốt, học hành làm ăn thành đạt, lại không giao du với bạn xấu, không chạy theo lối sống buông thả ăn chơi trụy lạc của giới trẻ Âu hóa ngày nay. Hạnh phúc của người Phật tử là được sống và hành theo đạo đức Phật giáo, biết cách chuyển hóa gia đình quy ngưỡng Tam Bảo. Hạnh phúc của người xuất gia là an bần thủ đạo, tâm trụ vô ngã, an nhiên giữa vô thường:

Xuân lai, xuân khứ nghi xuân tận

Hoa lạc, hoa khai chỉ thị xuân.

(Thiền sư Chân Không)

Xuân đến hay xuân đi thì vẫn thế, trong lòng người xuất trần xuân luôn hiện hữu.

Như vậy, cuộc sống giàu sang chưa hẳn là hạnh phúc, sắc đẹp danh vọng chưa hẳn là hạnh phúc. Những thứ ấy có chăng chỉ tạm đem đến cho con người những phút giây hưởng thụ, thỏa mãn trong một thời gian, rồi chính chúng và chính sự ích kỷ, tính xảo trá gian tham trong bản thân họ sẽ trở lại dìm họ xuống khổ đau. Triết gia Socrates cho rằng: “Hạnh phúc không phải là tiền bạc và sự xa hoa. Khát vọng kiếm lợi làm giàu sẽ đẩy con người ra khỏi đường đức hạnh và làm cho nó suy đồi đạo đức”. Theo đức Phật, một đời sống có đạo đức là một đời sống có hạnh phúc, một đời sống hạnh phúc là một đời sống đạo đức. Vì vậy đức Phật luôn khuyên các đệ tử hãy tôn trọng giới luật, sống có đạo đức để đảm bảo một đời sống hạnh phúc cho chính mình và cho người.

Tại sao chúng ta phải sống đạo đức? Theo thuyết nhân duyên thì hết thảy mọi vật trong thế giới đều do nhân duyên mà được thành lập. Vậy nếu trong nhân duyên bao hàm mối quan hệ giữa mình và người thì thế giới này là cộng đồng trách nhiệm, do đó nếu chỉ vì thoả mãn tự kỷ mà tàn hại thì đứng trên lập trường toàn thể mà nói tức cũng gián tiếp tàn hại chính mình và giúp đỡ người khác tức là giúp đỡ chính mình. Bởi vậy Đức Phật đã nói: “Bảo hộ mình tức là bảo hộ người, bảo hộ người cũng tức bảo hộ mình”. Đó là điều kiện tối cần cho sự cộng đồng sinh tồn.

Nói một cách cô đọng, hạnh phúc là những gì ta cho đi mà không cần nhận lại, giống như những gì một nhà thơ từng cảm nhận:

Đã là con chim, chiếc lá

Chim phải hót, lá phải xanh

Lẽ nào vay mà không trả

Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình.

Đã là con chim thì chim phải hót, đã là chiếc lá thì lá phải xanh, đã là con người thì sống một cuộc đời sao cho thật ý nghĩa. Cuộc sống này chỉ có ý nghĩa khi ta sống hạnh phúc và làm cho người khác được hạnh phúc. Hạnh phúc sẽ mỉm cười với ta khi ta làm nhiều việc tốt vì lợi ích của tha nhân chứ không phải chỉ vì lợi ích cho riêng mình. Nếu là bạn thì phải là bạn tốt, nếu là con thì phải là con ngoan, nếu là cháu thì phải cháu hiếu nghĩa, nếu là người xuất gia thì phải giữ gìn phẩm hạnh, hướng dẫn tha nhân sống và thực hành theo lời Phật dạy.

Mùa xuân có thể đến rồi đi theo dòng đời sinh diệt, nhưng hạnh phúc của đời sống đạo đức không bị cái vô thường của mùa xuân vùi lấp. Hãy sống đạo đức trong từng ngày tháng của cuộc đời để ngày xuân đến, ta hưởng trọn niềm hạnh phúc.

Tuệ Đạt