|
Thanh Tịnh Tâm - Mở Không
Gian cho Tuệ Giác
Nguyên tác: Bhikkhu
Bodhi
Việt dịch: Nhật Tịnh
Một câu cách ngôn xưa được tìm thấy trong Kinh
Pháp Cú có nội dung nói lên cách thực hành lời
giảng dạy của Đức Phật theo ba nguyên tắc đơn
giản để áp dụng: tránh làm các điều ác, làm tất
cả các điều lành, và giữ tâm thanh tịnh. Ba
nguyên lý hình thành một sự nối tiếp thứ tự cho
các bước tiến cần thiết từ bên ngoài và để chuẩn
bị đi sâu vào nội tâm.
Khi áp dụng, mỗi bước thực hành tự nhiên dẫn
hành giả đi đến đỉnh cao của ba nguyên lý tẩy
tâm làm tâm mở rộng bao la mà người hành giả
Phật giáo thực hành cần đạt đến.
Thanh lọc tâm được hiểu trong lời giảng dạy của
Đức Phật là một nỗ lực kiên trì lâu dài để làm
sạch cái tâm phiền não, các nghiệp bất thiện chi
phối đang vận hành dưới bề mặt của dòng ý thức
làm tổn hại đến những suy tư, các giá trị, ứng
xử và hành động của bạn.
Dẫn đầu trong số các phiền não là ba nghiệp mà
Đức Phật gọi là “gốc rễ của bất thiện", đó là -
tham lam, hận thù, và si mê - mà từ đó nổi lên
trên bề mặt với các biến thể như: tức giận và
tàn ác, lòng tham và đố kỵ, tự phụ và kiêu căng,
cố chấp và ngã mạn, và còn biết bao nhiêu nhận
thức sai lầm.
Quan điểm hiện đại có cái nhìn không thuận lợi
về các khái niệm như phiền não và tẩy tâm, và
điểm đầu tiên mà họ có thể đề cập tới bạn như là
một thứ đạo đức lỗi thời, có lẽ chỉ thích hợp
trong một thời đại khi mà còn sự khép kín và
điều cấm kỵ chi phối, nhưng không có đòi hỏi bạn
phải tách rời cuộc sống hiện đại. Phải thừa nhận
rằng, không phải tất cả bạn bị đắm mình trong
vũng lầy của vật chất và nhiều người trong số
bạn tìm được sự giác ngộ và các mức độ tâm linh
cao, nhưng bạn muốn họ nhận thức về thời kỳ nầy,
và bạn như là người giữ truyền thống của sự tự
do mới, được tin tưởng rằng đã đạt được sau khi
trải nghiệm qua mà không cần thiết bất kỳ sự
cảnh giác hay thay đổi nhân cách, hoặc tự kiểm
soát.
Tuy nhiên, trong lời pháp của Đức Phật các tiêu
chuẩn chân chánh về giác ngộ nằm hoàn toàn trong
sự tẩy tâm. Mục đích của tất cả các nội quán và
chứng ngộ nhằm để giải thoát tâm ra khỏi các
phiền não, và cứu cánh Niết-bàn có nghĩa, được
xác định rõ ràng là hoàn to giải thoát khỏi tham
lam, sân hận, và si mê. Từ quan điểm của Giáo
Pháp về phiền não và thanh tịnh không phải mặc
định cho một nền đạo đức cứng ngắt, nhưng với
các dữ kiện thực tế bền vững rất cần thiết để có
sự hiểu đúng về giá trị của con người trong thế
giới.
Như các dữ kiện về sống thực nghiệm, phiền não
và thanh tịnh đặt ra một sự phân biệt hệ trọng
có ý nghĩa rất thù thắng cho những người đi tìm
sự giải thoát khỏi khổ đau. Chúng biểu hiện cho
hai điểm giữa con đường hướng mở ra giải thoát –
phần trước với vấn đề chính nó, là điểm khởi đầu,
rồi sau đó là sự quyết tâm và đoạn trừ. Đức Phật
nói rằng các phiền não, nằm phía dưới cùng của
tất cả đau khổ của con người. Bị đốt cháy bởi
tham dục và chấp trước, hoặc sân hận và oán thù,
làm tàn phá tâm hồn, cuộc sống, hy vọng, và các
nền văn minh, và đưa bạn vào sự mù quáng và tham
ái để trôi lăn theo vòng sanh tử. Đức Phật mô tả
phiền não như các nội kết, kiết sử, chướng ngại,
và các hệ phược; để từ đó tiến đến con đường dẫn
đến mở các nội kết, giải thoát, và tự tại, tháo
gỡ các triền phược, cùng lúc người hành giả đạt
được tẩy sạch nội uế.
Thực hành sự tẩy tâm phải được áp dụng nơi mà
phiền não phát sinh, đó là trong tự tâm và
phương pháp chính yếu của Giáo Pháp để thực hành
là Thiền định để thanh tịnh hoá tâm. Thiền, được
dạy trong đạo Phật, không phải là một sư tìm cầu
sự xuất thần, hoặc kỹ thuật để áp dụng tự chữa
trị bệnh tâm bệnh, nhưng là một phương pháp cần
yếu để phát triển tâm, với lý thuyết chính xác
và hiệu quả thiết thực - để đạt được nội tâm
thanh tịnh và tinh thần giải thoát. Các công cụ
chính của Thiền Phật giáo gồm những yếu tố cốt
lõi như năng lực của tâm linh, chánh niệm, định
lực, và sự lãnh ngộ. Nhưng phương pháp thực hành
của Thiền định, chúng được củng cố và nối kết
cùng nhau trong một trình tự thanh lọc tâm với
cứu cánh là đoạn diệt những gốc rễ phiền não và
các liên hệ, để ngay cả các phiền não vi tế cũng
không còn sót lại.
Khởi từ các trạng thái tâm bị uế nhiễm phát sinh
ra do sự thiếu hiểu biết thấu đáo về các phiền
não, nên sự chấm dứt và đoạn trừ của sự thanh
lọc tâm được thực hiện xuyên qua các phương tiện
của trí tuệ, nhận thức và đốn nhập thực tướng
của các pháp. Tuy nhiên, tuệ giác không phát
sinh do sự tình cờ hay từ các khái niệm tốt ngẫu
nhiên, nhưng chỉ đến từ tâm thanh tịnh. Vì vậy,
để cho tuệ giác có mặt và tâm được thanh tịnh
hoàn toàn do đoạn diệt tận gốc phiền não, trước
tiên chúng ta phải tạo một không gian tạm thời
cho tâm - đó là sự thanh lọc tâm dù tạm thời và
có yếu điểm, vẫn rất cần thiết như một nền tảng
làm hiển lộ tánh giác.
Để đạt được tâm thanh tịnh phải bắt đầu bằng nội
quán. Do đó, muốn đoạn trừ những phiền não,
trước tiên bạn nhận thức rõ và phát hiện chúng
tại nơi phát sinh và chi phối tư tưởng và đời
sống hàng ngày của bạn. Trong vô số kiếp trôi
qua, bạn đã có hành động bị thúc đẩy bởi tham
lam, sân hận, và si mê, và vì thế việc quán
chiếu để tâm thanh tịnh không thể thực hiện được
nhanh chóng, theo như bạn đòi hỏi có kết quả sớm.
Mọi sự ứng dụng cần phải kiên nhẫn, tinh tấn và
kiên trì - và được Đức Phật chỉ dẫn một cách rõ
ràng, trong sáng. Vì lòng từ bi, Ðức Phật đã chỉ
cho bạn phương thuốc giải độc tùy theo phiền não,
để chế ngự và đoạn trừ nó. Bằng cách suy tư và
áp dụng giáo pháp một cách khéo léo, dần dần bạn
sẽ rửa sạch những nội kết ô nhiễm, kiên cố và
cuối cùng, chấm dứt được khổ đau, và tâm hoàn
toàn giải thoát khỏi mọi uế trược.
Dịch xong ngày 17.10.2009
|
