|
Đọc sách “Tu Tại
Gia” của GS. Lê Thái Ất
Đào Văn Bình
Miền
Nam trước đây, vào thập niên 1960, quý bạn nào ở
lớp Đệ Nhị (Lớp 11 bây giờ) chắc chẳn phải học
cuốn Công Dân Giáo Dục của Lê Thái Ất. Dĩ nhiên
không phải học chơi (nhiệm ý) mà còn phải đi thi
nữa. Rớt môn Công Dân Giáo Dục, thì lơ mơ bạn có
thể rớt Tú Tài I như không.
Tiểu sử vắn tắt
cho biết sau đó GS Lê Thái Ất giảng dạy tại Đại
Học Vạn Hạnh và Học Viện Quốc Gia Hành Chánh với
môn Sọan Thảo Công Văn. Ít ai biết GS Lê Thái Ất
là một nhà học Phật uyên thâm, một vị cư sĩ lấy
“nhà làm Chùa” cần mẫn tiến tu, lấy Niệm
Phât Thập Yếu làm bản mệnh, phát huy hết tinh
hoa Phật học, làm tròn bổn phận của người chồng,
người cha, tâm linh hướng thượng, mà vẫn chu
tòan trách nhiệm của một công dân trong tinh
thần “Cư trần lạc đạo” của Tuệ Trung
Thượng Sĩ và Phật Hòang Trần Nhân Tông.
Đầu năm nay 2010,
Cát Tiên (www.cattien.us
) cho xuất bản cuốn Tu Tại Gia của
ông. Sách được ra mắt vào lúc 2 giờ chiều ngày
17-4-2010 tại trụ sở Tổng Hội Cư Sĩ Phật Giáo
Việt Nam tại Hoa Kỳ - 1612 N. Spurgeon St.,
Santa Ana, CA 92701 ĐT: (714) 878-3739
Mới thọat nhìn
hoặc nghe nói về tựa đề chúng ta tưởng đó là một
cuốn booklet (sách bỏ túi) mong mỏng,
phát không ở các chùa, dạy Tam Quy, Ngũ Giới, ăn
chay, tụng kinh, niệm Phật…cho hàng Phật tử sơ
cơ. Thế nhưng không phải vậy. Sách dày 527 trang,
khổ 17cm x 24.5 cm, bìa láng, in trên mấy mỏng
tiêu chuẩn in sách của Hoa Kỳ, dày cộm như một
cuốn tự điển Webster.
Đây là một cuốn
sách tổng hợp hầu hết giáo lý của Đức Phật, giải
thích tường tận, vừa trích dẫn lời của Chư Tổ để
mọi người, mọi giới có thể thực hành tiến tu.
Sách luận giải theo sự chứng ngộ của bản thân
chứ không phải chỉ là chuyện “biên sọan”
của một nhà nghiên cứu. Chỉ nội chuyện lễ Phật
không thôi, tác giả diễn giải như sau: “…Thiếu
động tác tâm linh, không thể gọi người đang hành
lễ là đang lễ Phật được. Đó chỉ là hành động cơ
bắp của người đang lễ cái tượng gỗ, tượng đất có
tạc nặn lên hình Phật, lễ tờ giấy có in vẽ hình
Phật. Trong khúc gỗ, khối đất hay tờ giấy làm gì
có Phật, đó chỉ là biểu tượng pháp thân vô tướng
của Phật, tượng trưng cho đức tính của Phật mà
người hành lễ đang nhiếp tâm cung kính niệm
tưởng” (tr. 14). Đây chính là tinh thần “lễ
kính chư Phật” của Ngài Phổ Hiền Bồ Tát
trong Pháp Hội Hoa Nghiêm.
Dưới đây tôi xin
liệt kê phần Mục Lục để quy bạn
thấy nội dung phong phú của sách Tu Tại Gia:
Sách gồm 56 Chương: 1) Tu Phật 2) Thờ Phật 3)
Học Phật 4) Năm Điều Khác Thường Ở Đức Phật 5)
Phật Độ 6) Ma Sự 7) Sám Hối 8) Tự Tứ 9) Cư Sĩ
Phật Giáo 10) Tam Quy Ngũ Giới 11) Thiền Định
12) Nam Mô A Di Đà Phật 13) Niệm Phật Thập Yếu.
14) Tam Pháp Ấn 15) Quán Một Chữ 16) Hoa Với Ông
Già Quét Rác. 17) Từ Lời Kinh Đến Ý Kinh 18) Ly
Tướng 19) Vô Tự Chân Kinh 20) Chân Ngã và Vọng
Ngã 21) Vô Ngã 22) Tịnh Tâm 23) Niềm Tin 24) Đi
Hành Hương 25) Tu Là Chuyển Nghiệp 26) Thệ
Nguyện và Nhân Quả 27) Quả Báo 28) Người Tu
Thành Phật 29) Tiến Tu Làm Người 30) Cuộc Sống
Tâm Linh và Sinh Họat Tôn Giáo 31) Cúng Dường
Tam Bảo 32) Hộ Niệm 33) Hộ Niệm 34) Nhất Tâm
Niệm Phật 35) Quay Lại Cái Đầu 36) Làm Việc
Thiện Có Đúng Có Sai 37) Thập Bát Giới 38) Chính
Trị Trong Đạo Phật 39) Thời Gian Tu Tập Hành Trì
40) Chúng Ngộ 41) Tây Phương Cực Lạc và Đông
Phương Diệu Hỉ 42) Thập Như Thị 43) Pháp Thân
44) Quán Niệm Như Lai 45) Quán Thân Bất Tịnh 46)
Dĩ Hòa Vi Quý 47) Tùy Duyên 48) Trung Đạo 49)
Cây Hồng Rụng Lá 50) Đạo Vợ Chồng 51) Đạo Làm
Người 52) Ngẫm Xem Chính Mình 53) Bảy Hạng Vợ
54) Phương Đông 55) Giải Thóat và Phần Tổng Kết:
Rủ Nhau Cùng Tu.
Tôi chỉ có thể
điểm qua một vài mục trong cuốn sách:
a, Năm Điều Khác
Thường Ở Đức Phật:
Không ít người hiểu lầm Đức Phật là một Ông Thần
(God) với quyền năng ban phúc giáng họa, có thể
tạo ra con người thánh thiện nhất, nhưng cùng
lúc lại tạo ra những con người hung ác, ghê tởm,
có thể biến cát thành cơm, có thể gây ra động
đất, cuồng phong, sóng thần, tạo ra chiến tranh,
dịch họa chết cả triệu người, v.v. để trần thế
sợ hãi mà lập đền đài thờ phượng, kính ngưỡng,
van vái. Đức Phật là một con người bằng xương
bằng thịt, cũng chịu sự chi phối của luật
Sinh, Già, Bịnh, Chết. Tuy nhiên Đức Phật
lại là con người khác thường. Theo tác giả, năm
điều khác thường ở Đức Phât gồm có:
1) Có hành
động khác thường: Dám bỏ tất cả. 2) Có nhãn quan
khác thường: Không tin ở Thượng Đế mà chỉ tin ở
Con Người. 3) Có tình thương khác thường: Thương
khắp cả muôn lòai. 4) Có nhận thức khác thường:
Thấy cái Ta không thực. 5) Có sự sáng suốt khác
thường: Vượt không gian và thời gian.(tr.
45). Những cái “khác thường” này ngay bậc
đại trí thức không thể có, bậc vương giả không
thể có, thậm chí tất cả các nhà đạo đức cũng
không thể có…mà chỉ có được ở nơi “Bậc Đại
Giác” tức Các Đức Phật mà
thôi.
b, Ma Sự:
Ma ở đây không phải là Con Ma sống vất vưởn ở
nghĩa địa hay trong các căn nhà cổ hoặc lâu đài
hoang phế. Và chắc chắn cũng không phải các hành
động của Ma Giáo trong truyện kiếm hiệp của Kim
Dung, mà “trong Phật Học từ ngữ Ma chỉ kẻ
nào, điều nào, pháp nào có tác động làm náo lọan
tâm thần, ngăn trở pháp lành, cướp của cái nền
công đức và phá mạng vận nền trí tuệ.” (tr.
58) Do đó danh từ Bố Ma dùng để chỉ bậc tu hành
đã đọan trừ phiền não, ẩn dụ Ma Chướng cũng phải
sợ mà lánh xa. Đó là các bậc A La Hán. Vậy thì
quý ông bà nào không hiểu Đạo Phật xin chớ có
suy diễn bậy bạ để nói rằng Đạo Phật sao bàn
chuyện Ma nhiều quá. Ngày nay do xã hội phát
triển quá nhanh, xì ke ma túy, cờ bạc, rượu chè,
nhậu nhẹt say sưa là Ma Chướng làm khổ con người
đã đành mà… ngay chính internet cũng trở thành
“Ma Chướng” làm náo lọan tâm trí con người (nếu
sử dụng theo chiều hướng xấu). Một ngày không
biết bao thứ rác rưởi tràn ngập vào nhà rồi chui
vào đầu, khiến “tẩu hỏa nhập ma” rồi
phát cuồng, viết bậy, chửi bậy. Thậm chí bóng đá,
football cũng đang trở thành “Ma Chướng” khi
người ta tán gia bại sản chỉ vì cá độ, thậm chí
thanh niên gây bạo lọan, đập phá khi đội bóng
của quốc gia mình thua v.v.
c, Tam Pháp Ấn:
Đây là sinh mạng, là cốt tủy, là kính chiếu yêu
để “để chứng nhận đích thực là chánh pháp.
Đạo Phật có Tam Pháp Ấn: Vô Thường, Vô Ngã và
Niết Bàn. Giáo lý nào không mang ba dấu chứng đó
thì không phải là chánh pháp của Đạo Phật, không
đúng với ý Phật truyền dạy đạo giải thóat cứu độ
chúng sinh.” (tr.155). Nhận biết về Tam Pháp
Ấn rất quan trọng cho hàng Phật tử vì ngày nay
ma mặc áo Phật nổi lên khắp nơi. Hạng ma này
miệng nói Phật nhưng hành tà đạo. Họ kiến trúc
Tự Ngã, tô bồi cho Cái Tôi, phá giới hoặc không
giữ giới, tham lam tiền bạc của cải, sống buông
thả nhưng lại nói là phá chấp, không câu nệ v.v.
d, Hoa Với Ông
Già Quét Rác:
Đây là một bài thơ Thiền 5 chữ, gồm bảy đọan của
tác giả đối thọai với hoa nhưng thực chất là “tự
thức, tự giác trong khi nội quán” (tr.168)
trong đó có những đọan như sau:
Đang nở hoa là
hoa
Lúc tàn hoa là
rác
Khi cánh rơi lác
đác
Theo gió bay gần
xa
* * *
Hoa đẹp? Tại
người khen
Hoa tàn? Tại
người tiếc
Tự Hoa, Hoa không
biết
Kiêu hãnh lẫn ưu
phiền
Ý thơ giống như
một bài kệ tụng.
e, Hành Hương:
Tác giả ca ngợi sự hành hương của người Phật tử,
chẳng hạn như trẩy hội Chùa Hương (Nam Thiên Đệ
Nhất Động). Tuy nhiên theo tác giả “Kẻ hành
hương hư giả chỉ đi du ngọan cảnh chùa, nhìn
thấy tượng Phật ở phương vị khách du lịch, đến
thăm chùa, viếng Phật như đến thăm viện bảo tàng,
viện khảo cổ, đến thăm phòng triển lãm tài liệu,
di tích văn hóa tôn giáo…” mà tâm tình hành
hương phải là “như người con từ xa trở về nhà
ở của cha mình để thăm đấng phụ thân.” (tr.
232). Hành hương với Tâm Ý thành kính như thế
này thì chỉ cần một chuyến không thôi cũng bằng
tu cả đời.
f, Chính trị
trong Đạo Phật:
Người Phật tử tại gia có thể là Vua, tổng thống,
thủ tướng, đại biểu quốc hội, binh sĩ, nhân viên
cảnh sát, giám thị trại cải huấn, có thể là
thương buôn, vận động viên, văn nghệ sĩ, giáo sư
đại học, lãnh tụ một đảng phái,v.v. Dĩ nhiên họ
cần phải sống và có trách nhiệm với bản thân,
gia đình, xã hội và tổ quốc. Họ có thể phải tham
gia chính trị để đưa ra những chính sách tốt đẹp
cho đất nước. Theo tác giả và cũng là luận điểm
của Trung Dung, Khổng Tử thì “Chánh trị là
xếp đặt việc điều hành trong nước hay tại một
địa phương cho cuộc sống của người dân hợp với
lẽ phải, có an ninh trật tự và đem lại ấm no
hạnh phúc cho người dân” (tr.345) Vậy thì
người Phật tử phải quan niệm “làm chính trị” như
thế nào? Theo tác giả thì “cứu cánh của Phật
giáo là cứu khổ độ sanh, chính trị chỉ là
phương tiện phục vụ tất cả mọi người. Đây
chính là Chánh Nghiệp (trong Bát Chánh
Đạo), đó cũng là đề tài Vương Đạo Trong Đạo Phật.”
(tr.346) Tác giả cũng hài ra 10 Phương Châm Phật
Dạy Trong Việc Trị Quốc An Dân gọi là
Mahàsammato.
g, Tây Phương Cực
Lạc và Đông Phương Diệu Hỷ:
Tây Phương Cực Lạc là thế giới của Phật A Di Đà
là Cõi Tịnh Độ không còn ô uế, phiền não, không
còn phải kham nhẫn chịu đựng như cõi Ta Bà. Cõi
Đông Phương Diệu Hỷ là cõi Vô Động, diễn ý không
còn vọng động của Phật A Súc. Chúng sinh cõi Ta
Bà nên phát nguyện sanh về hai cõi trên khi mệnh
chung. (tr. 377)
h, Đạo Vợ Chồng:
Đây là một chủ đề hết sức quan trọng. Ngày nay,
do chủ nghĩa cá nhân phóng túng bành trướng, do
cơ khí, kỹ nghệ điện tử phát triển quá mức, cái
gì cũng “tòan cầu hóa” cho nên những
gương xấu, do phim ảnh, truyền hình, báo chí,
internet, điện thọai viễn liên đã truyền đi rất
nhanh. Nền tảng cổ truyền của tiểu gia đình bao
gồm vợ chồng và con cái đang có nguy cơ đổ vỡ
trầm trọng. Gia đình không còn là sự kết hợp
giữa Nam và Nữ với thiên chức xây dựng một tế
bào quan trọng của xã hội, sinh con đẻ cái để
duy trì sự tồn tại của con người và tiếp nối nhu
cầu thăng hoa rồi tiến tới hòan thiện. Hôn nhân
ngày hôm nay còn là sự kết hợp giữa những người
cùng phái. Và ngay cả đối với một cặp nam-nữ nó
cũng đã trở thành một phương tiện để thỏa mãn
dục tính, chán rồi lại bỏ chứ không còn keo sơn
gắn bó, thắm đượm tình nghĩa, chia ngọt xẻ bùi,
sướng khổ có nhau cùng dìu nhau đi hết đọan
đường đời, cho đến răng long đầu bạc. Vậy thì
chúng ta phải làm sao đây? Là một người học Luật
tác giả đã tổng hợp quan niệm chính yếu của hôn
nhân như sau: “Hôn nhân là một Khế Ước, hôn
nhân là một Định Chế Xã Hội và hôn nhân là một
lẽ đương nhiên của Đạo Lý” (tr. 471 & 472).
Cùng lúc, là người học Phật, tác giả đã trích
dẫn lời Phật dạy để nói về đạo vợ chồng, nghĩa
phu thê như sau: “Chồng đối với vợ có bổn
phận: Tôn trọng, yêu thương và trung thành, giao
cho vợ và giúp vợ mọi cách để làm tròn chức năng
tề gia như cung ứng đầy đủ phương tiện và quyền
hạn tương xứng với chức năng đảm nhiệm, thỉnh
thoảng nên tặng quà hay nữ trang. Còn vợ đối với
chồng có bổn phận: Tận tụy lo tề gia, yêu thương
và trung thành, can đảm và khéo léo trong cách
cư xử giao dịch với họ hàng bên chồng, bạn bè
chồng, bảo vệ tài sản của gia đình” ( tr.
472). Vậy thì rõ ràng Đức Phật là một lương y
tùy bệnh cho thuốc. Đối với hàng Phật tử tại gia
- tức Ưu Bà Di và Ưu Bà Tắc, Đức Phật dạy về các
bổn phận để vợ chồng sống hòa thuận, tốt đẹp và
vun bồi cho cuộc sống và tương lai. Còn đối với
các bậc Thượng Sĩ muốn theo Thánh Đạo, Phật mới
khuyên từ bỏ Ái-Dục để đạt cảnh giới siêu thóat.
Vì Đạo Phật bị Thực Dân, Đế Quốc xuyên tạc, bóp
méo trong nhiều thế kỷ cho nên không ít người
hiểu lầm Đạo Phật chủ trương tiêu diệt cuộc sống
và hủy bỏ nền tảng gia đình.
i, Ngẫm Xem Chính
Mình:
Đây là dòng sinh mệnh của Đạo Phật. Đạo Phật
không hướng ngọai mà hướng nội. Đạo Phật không
nhìn lên Trời mà nhìn vào Tâm mình. Đạo Phật
không cầu xin Thần Linh (God) ban bố cho sự sáng
suốt, sự thanh tịnh và giải thóat. Là Phật tử mà
cứ lăng xăng tìm kiếm ở bên ngòai là đang tu một
đạo khác chứ không phải tu Phật. Tinh hoa của
Đạo Phật là ở chỗ đó. Sự độc đáo của Phật Giáo
là ở chỗ đó. Nếu cứ lăng xăng dựa vào Thần Linh
thì lỡ thần linh buồn ta cũng phải buồn theo sao?
Nếu Thần Linh phẫn nộ ta cũng phải phẫn nộ à?
Giả sử Thần Linh đi ngủ thì chúng ta phải làm
sao đây? Cái Chân Tâm có sẵn ở trong người,
chẳng phải tìm đâu xa. Điều này chư Tổ đã nói
qua rất nhiều thuật ngữ như: Trực Chỉ Nhân
Tâm, Phản Quang Hồi Chiếu, Thiền Quán
v.v..Chính vì quán triệt điều này cho nên tác
giả viết “Ở cương vị người con Phật tu tại
gia, chúng ta tự chọn cho mình một phương thức
thực hành bài học Ngẫm Xem Chính Mình: Mỗi ngày
hãy tự xét cả Ba Nghiệp (Thân-Khâu-Ý) mình, làm
những gì, nói những gì và nghĩ những gì, nhằm
làm điều lành, tránh điều dữ” (tr. 503). Để
nói rõ thêm đọan này chúng ta có thể đọc bài kệ
tụng của Hương Hải Thiền Sư đời Vua Lê Dụ Tông:
(*)
Phản văn tự kỷ
mỗi thường quan
Thẩm sát tư duy
tử tế khan
Mạc giáo mộng
trung tầm tri thức
Tương lai diện
thượng đổ sư nhan
Dịch nghĩa:
Mỗi ngày đều xem
xét lại chính mình
Suy nghĩ cho thật
kỹ
Đừng tìm tri thức
(đạo) trong mơ mộng
Sẽ thấy một ngày
nào đó ông thầy hiện ngay trên đầu mình.
Lời Kết:
Dĩ nhiên tôi không thể giới thiệu hết từng chi
tiết, từng cái hay, cái đẹp của cuốn sách dày
527 trang mà chỉ có thể nói rằng đây là một cuốn
sách biên sọan bởi một nhà trí thức kiên trì tu
hành tại gia, nay đã ở lứa tuổi ngòai 80, không
ngòai mục đích để “báo đáp hồng ân Chư
Phật”. Nó là cuốn cẩm nang mà hàng Phật
tử tại gia cần có, cần đọc và khi từ giã Cõi Ta
Bà này có thể để lại cho con cháu tiếp tục lưu
giữ và tiến tu.
Nếu “ Bố
thí pháp là cúng dường chư Phật” thì với
cuốn sách này, GS Lê Thái Ất đã góp phần không
nhỏ vào việc hoằng dương Chánh Pháp và giúp
chúng ta một lần nữa củng cố niềm tin nơi Chư
Phật, Chư Tổ và hiểu một cách rõ ràng, minh bạch
Đạo Phật như thế nào. Rất nhiều người, nhiều tổ
chức đã nói xấu và bóp méo Đạo Phật cho nên
chúng ta một lần nữa cần mượn lời của Hương Hải
Thiền Sư nói rằng: “Chúng sinh mê mờ Đạo Phật
chứ Đạo Phật không bao giờ mê mờ chúng sinh.”
Trên cương vị khiêm tốn của hàng cư sĩ, vẫn phải
gắn chặt với cuộc đời, chúng ta cố gắng phấn đấu
để trở thành một người chồng, người vợ tốt, một
đứa con hiếu thảo, một người bạn tốt, một láng
giềng tốt, một lãnh đạo nhân đức, một chính trị
gia lương hảo, một nhà báo ngay thẳng, một
thương gia làm ăn buôn bán thật thà, một công
dân gương mẫu, một bậc Thầy tận tụy, một học
sinh ngoan ngõan. Để rồi khi đã thành công với
đời thì giúp người nghèo khó và bớt chút của cải
cúng dường chư Tăng ni, hộ pháp… thì đất nước
này, thế giới này tốt lành và an vui biết là bao.
Lời giáo hóa của Đức Phật, của chư vị Bồ Tát cho
hàng Đại Sĩ thì bao la nhưng dành cho hàng
cư sĩ tu tại gia chỉ có vậy.
Quý vị, quý bạn
nào muốn mua sách có thể vào website:
http://www.cattien.us hoặc gửi thư về địa
chỉ: Cát Tiên - P. O. Box 10156, Westminster, CA
92685, Email:
tutaigia@cattien.us. Sách đề giá 25 Mỹ Kim.
Đào Văn Bình
California ngày
08-4-2010
(*) Vua Lê Dụ Tông là vị vua thuấn nhuần Đạo
Phật, ngài thường xuyên vấn hỏi đạo nơi Hương
Hải Thiền Sư. Hài cốt của Vua vừa mới được di
chuyển từ Viện Bảo Tàng Hà Nội về an táng tại
Thanh Hóa, quê cha đất tổ của dòng họ Lê vào
ngày 25-1-2010.
|
